Прэзiдэнт Беларусi Аляксандр Лукашэнка павiншаваў суайчыннiкаў з Днём Дзяржаўнага сцяга, Дзяржаўнага герба і Дзяржаўнага гімна Рэспублікі Беларусь. Аб гэтым БЕЛТА паведамілі ў прэс-службе кіраўніка дзяржавы.

"Абраная народам трыяда дзяржаўных сімвалаў адлюстроўвае вопыт і традыцыі, няпросты гістарычны шлях нашай незалежнай і суверэннай дзяржавы, прыгажосць і самабытнасць сінявокай Беларусі. Яны разам з намі ў самыя адметныя моманты грамадскага жыцця і ўжо сталі неад'емнай часткай паўсядзённасці", - гаворыцца ў віншаванні.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што павага да герба, сцяга і гімна яднае беларусаў і ўзмацняе патрыятычны настрой у адносінах да важкіх дасягненняў краіны і суайчыннікаў. "І надалей гэтыя сімвалы будуць выклікаць пачуццё гонару, дачынення да лёсу Беларусі і адказнасці за яе будучыню", - падкрэслiў ён.

"Няхай у чыстым небе прыгожа лунае дзяржаўны сцяг, герб дэманструе ўсяму свету нашы волю, мудрасць і міралюбівасць, а душу кожнага кранаюць гукі дзіцячых галасоў падчас выканання гімна", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт пажадаў суайчыннiкам здароўя, дабрабыту, новых поспехаў і перамог.

Віншаванне Прэзідэнта Беларусі з Днём дзяржаўных сцяга, герба і гімна 

Дарагія суайчыннікi!

Сардэчна віншую вас з Днём Дзяржаўнага сцяга, Дзяржаўнага герба і Дзяржаўнага гімна Рэспублікі Беларусь.

Абраная народам трыяда дзяржаўных сімвалаў адлюстроўвае вопыт і традыцыі, няпросты гістарычны шлях нашай незалежнай і суверэннай дзяржавы, прыгажосць і самабытнасць сінявокай Беларусі. Яны разам з намі ў самыя адметныя моманты грамадскага жыцця і ўжо сталі неад'емнай часткай паўсядзённасці.

Павага да герба, сцяга і гімна яднае нас і ўзмацняе патрыятычны настрой у адносінах да важкіх дасягненняў краіны і суайчыннікаў. І надалей гэтыя сімвалы будуць выклікаць пачуццё гонару, дачынення да лёсу Беларусі і адказнасці за яе будучыню.

Няхай у чыстым небе прыгожа лунае дзяржаўны сцяг, герб дэманструе ўсяму свету нашы волю, мудрасць і міралюбівасць, а душу кожнага кранаюць гукі дзіцячых галасоў падчас выканання гімна.

Жадаю здароўя, дабрабыту, новых поспехаў і перамог.

Аляксандр Лукашэнка,

10 мая 2026 года.

БелТа

Абласная патрыятычная акцыя «Прарыў Перамогі», прысвечаная 82-й гадавіне прарыву партызанамі Полацка-Лепельскай зоны варожай блакады, традыцыйна сабрала ва Ушачах прадстаўнікоў розных пакаленняў жыхароў Віцебшчыны, гасцей са Смаленскай і Пскоўскай абласцей Расіі.

Тут у ноч з 4 на 5 траўня 1944 гады кіпелі разлютаваныя баі, якія ўвайшлі ў гісторыю Вялікай Айчыннай вайны як прыклад гераізму і мужнасці абаронцаў сваёй краіны.

Акружаныя варожым кольцам партызанскія брыгады, якія дзейнічалі на акупаванай нямецка-фашысцкімі войскамі тэрыторыі, вырваліся разам з 15 тыс. мірнымі жыхарамі з акружэння, захаваўшы баяздольнасць, і працягнулі барацьбу з акупантамі да злучэння з часткамі Чырвонай Арміі.

У 1974 годзе, у дні святкавання 30-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, у азнаменаванне подзвігу партызан Полацка-Лепельскай зоны быў урачыста адкрыты мемарыяльны комплекс "Прарыў". На мемарыяльным полі ўстаноўлены бронзавыя пліты, на якіх былі ўвекавечаны імёны 1450 партызан, якія загінулі падчас блакады і непасрэдна пры прарыве фашысцкага асяроддзя. Гэты першапачатковы спіс год ад года папаўняецца новымі прозвішчамі.

Устойлівасць, мужнасць і гераізм сімвалізуе велічны манумент партызана з аўтаматам у руках, які прабіўся скрозь варожую сцяну акружэння. Мемарыял унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

Эмацыйным пралогам урачыстасці стала ўзнаўленне падзей 82-гадовай даўніны.

– Галоўныя ўрокі нашай Перамогі – гэта ўрокі згуртаванасці і яднання народаў у супрацьстаянні гвалту і агрэсіі, – адзначыў на мітынгу ў гонар памятнай даты старшыня аблвыканкама Аляксандр Рагожнік. – Для якія жывуць у мірны час подзвіг партызан служыць прыкладам мужнасці. Нязломная воля да перамогі, здольнасць пераадольваць любыя цяжкасці, самаахвярная любоў да сваёй зямлі – усё гэта мусіць стаць арыенцірам для цяперашняга пакалення. Памяць аб тых трагічных днях жыве ў нашых сэрцах. Значнасць подзвігу немагчыма пераацаніць.

Праз восем дзесяцігоддзяў пасля кровапралітнай вайны тэма міру як ніколі актуальная, падкрэсліў кіраўнік рэгіёну. Сёння перад намі стаяць новыя выклікі - здзейсніць прарыў у галінах эканомікі, унесці дастойны і пасільны ўклад у развіццё рэгіёну.

Трэці раз прыязджае з Полацка на гэтае святое месца ветэран Вялікай Айчыннай вайны 97-гадовы Раман Прыбышчук. Ён таксама пачынаў ваяваць у партызанскім атрадзе, потым служыў разведчыкам.

– Мяне перапаўняюць пачуцці, успамінаю першыя дні вайны і Перамогу. Ніколі не бачыў, каб ад радасці людзі плакалі, – дзеліцца ўспамінамі Раман Рамановіч.

"Прарыву Перамогі" быў прысвечаны аўтапрабег "За адзіную Беларусь", арганізаваны абласной арганізацыяй "Патрыёты Беларусі". Яго ўдзельнікі стартавалі на плошчы Перамогі ў Віцебску, наведалі Обальскі музей камсамольскага падполля, Музей народнай славы імя Героя Савецкага саюза Уладзіміра Лабанка ва Ушачах і святочнай калонай прыбылі да мемарыяльнага комплексу.

Да знакавай даты быў прымеркаваны рэгіянальны конкурс сцэнічнага майстэрства "Майскі вецер". Можна было наведаць тэматычныя пляцоўкі і фотазоны, пакаштаваць стравы салдацкай кухні.

Завяршыліся ўрачыстасці на мемарыяльным комплексе выступленнем узорнапаказальнага аркестра Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

Витебские вести

Напярэдадні 1 Мая - Дня працы на абласную і гарадскую дошкі Гонару занесены пераможцы па выніках працы за 2025 год: прадстаўнікі раёнаў, прадпрыемстваў і ўстаноў, якія дасягнулі найлепшых паказчыкаў у розных сферах народнагаспадарчага комплексу і ўнеслі важкі ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё і дабрабыт Віцебшчыны.

Старшыня аблвыканкама Аляксандр Рагожнік уручыў пасведчанні працоўным маякам Прыдзвінскага краю. Удзел у цырымоніі прынялі памочнік Прэзідэнта - інспектар па Віцебскай вобласці Уладзімір Юргевіч, старшыня абласнога Савета дэпутатаў Дзмітрый Дзямідаў, намеснік старшыні аблвыканкама Аляксей Гуйда, прадстаўнікі дэпутацкага корпуса, грамадскасць.

– Сёння мы ўшаноўваем тых, хто штодзённай працай, энергіяй і прафесіяналізмам услаўляе нашу вобласць. Перадавыя прадпрыемствы, арганізацыі і іх лепшыя прадстаўнікі працуюць на карысць эканомікі рэгіёну, стымулююць стваральны дух і творчы парыў ва ўсіх галінах народнагаспадарчага комплексу, - адзначыў у сваёй прамове Аляксандр Рагожнік. - Лідэрамі за мінулы год прызнаны Віцебск, Полацкі і Глыбоцкі раёны. За 2025 год абласным цэнтрам выкананы паказчыкі па росце заработнай платы, сукупным паступленням даходаў у бюджэт, уводу жылля, экспарту паслуг, праведзена вялікая работа па тэхнічным пераўзбраенні і мадэрнізацыі прадпрыемстваў. Для павышэння ўзроўню і якасці жыцця насельніцтва вобласці развіваецца сацыяльная інфраструктура, адчыняюцца дзіцячыя сады, спартовыя пляцоўкі, падтрымліваюцца грамадзянскія ініцыятывы.

Кіраўнік абласной улады выказаў упэўненасць, што заслугі прадпрыемстваў, арганізацый, занесеных на абласную дошку Гонару, з'яўляюцца стымулам для кожнага імкнуцца да большага, ставіць амбіцыйныя мэты і дасягаць іх.

– Упартая праца і шчырая адданасць сваёй справе заўсёды будуць заўважаны і ўзнагароджаны, - падкрэсліў Аляксандр Рагожнік, звяртаючыся да ўзнагароджаных. - Вы даказваеце, што на Віцебшчыне магчыма дасягнуць самых высокіх вяршыняў. Для гэтага дастаткова жадання, мэтанакіраванасці і любові да ўласнай справы. "Разам мы зможам многае" - фраза, якая часта вымаўляецца кіраўніком нашай дзяржавы, тут, у сэрцы Віцебска, на гераічнай плошчы Перамогі гучыць сімвалічна.

Кіраўнік рэгіёну павіншаваў прысутных з заслужаным трыумфам, пажадаў моцнага здароўя, невычэрпнай энергіі і новых прафесійных поспехаў на карысць роднага краю і ўсёй Беларусі.

У гэты ж дзень старшыня Віцебскага гарвыканкама Аляксей Герояў уручыў пасведчанні аб занясенні на гарадскую Дошку гонару Чыгуначнаму раёну абласнога цэнтра і 19 калектывам Віцебска, якія дасягнулі найлепшых паказчыкаў у розных сферах дзейнасці. Сярод іх – кандытарская фабрыка "Віцьба", Віцебскі завод трактарных запасных частак, Віцебскі маслаэкстракцыйны завод, прадпрыемствы "Гардармост", "ВІК - здароўе жывёл", Віцебскі завод электравымяральных прыбораў, дарожна-будаўнічае ўпраўленне Nº 45, "Беларуснафта-Віцебска дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт, Віцебскі філіял Міжнароднага ўніверсітэта «МІПСА», абласны клінічны спецыялізаваны цэнтр, гарадская паліклініка Nº 4 ім. В. Леніна, спецыялізаваная ДЮШАР першаснай прафсаюзнай арганізацыі работнікаў установы адукацыі ВДУ ім. П. Машэрава, футбольны клуб "МЛ Віцебск", аб'яднанне "Лотас", "Свет паслуг Плюс", ТЦСАН Першамайскага раёна, цэнтр культуры "Віцебск".

"Витебские вести"

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка на нарадзе ў Мінску 30 красавіка заклікаў спыніць адток насельніцтва з рэгіёнаў, перадае карэспандэнт БЕЛТА.

"Трэба спыніць адток насельніцтва з рэгіёнаў у Мінск і абласныя цэнтры. Спыніць раз і назаўжды, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - Мы шмат у чым пачалі рабіць нешта, але шмат гаворым у гэтым плане". У сувязі з гэтым кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу і на такую немалаважную тэму, як вялікія аб'ёмы будаўніцтва жылля ў сталіцы. "Шмат задач пастаўлена перад вамі аб тым, каб спыніць гэту шалёную будоўлю жылля ў Мінску", - падкрэсліў Прэзідэнт.

Як адзначыў Аляксандр Лукашэнка, рост аб'ёмаў жылля ў Мінску ў канчатковым выніку прыводзіць да таго, што ўсё больш людзей з рэгіёнаў перабіраецца ў Мінск. Кватэры ў беларускай сталіцы купляюць і расіяне.

"Зусім мы не спынім (будаўніцтва жылля ў Мінску. - Заўвага БЕЛТА), гэта зразумела. Тут жа прамысловасць і іншае. Таму арэнднае жыллё трэба будаваць. Але столькі, колькі трэба. А асноўнае трэба перанесці ў рэгіёны, чаго б нам гэта ні каштавала", - канстатаваў беларускі лідэр.

Прэзідэнт растлумачыў, што ў некаторых сельскіх гаспадарках ужо складваецца сітуацыя, калі людзей падвозяць на работу з раённых цэнтраў: "Даіць кароў хутка будуць гараджане. Што, з Мінска паедуць? Не, паедуць перш за ўсё з раённых цэнтраў. Таму трэба развіваць раённыя цэнтры".

Яшчэ адно пытанне, на якім засяродзіў увагу Аляксандр Лукашэнка, - гэта развіццё аграгарадкоў. Ён адзначыў, што іх можна развіваць па прыкладзе раённых цэнтраў, не толькі ствараючы жыллёвыя ўмовы для людзей, але і магчымасці для адпачынку і развіцця. "Трэба пераносіць туды цэнтр цяжкасці. Будуць задаволены мінчане, таму што не будзе перанаселены Мінск. Пакуль прыгожае мястэчка, раскошнае для жыцця. Усе зайздросцяць, ёсць чым дыхаць", - дадаў беларускі лідэр.

40 гадоў таму, 26 красавіка 1986 года, адбылася аварыя на Чернобыльской АЭС. Яе наступствы ў той ці іншай меры закранулі многія краіны Еўропы, але ў найбольшай ступені пацярпела Беларусь. За чатыры дзесяцігоддзі - у найкарацейшыя па гістарычных мерках тэрміны - у рэспубліцы праведзена каласальная работа па аднаўленні тэрыторый, здзіўленых чарнобыльскім следам. Сёння іх аблічча змянілася да непазнавальнасці: жыхары пацярпелых раёнаў карыстаюцца развітой інфраструктурай і паслугамі высокатэхналагічнай медыцыны, спакойна выхоўваюць дзяцей і ўпэўнена будуюць планы на будучыню. Беларусы здолелі не толькі нейтралізаваць экалагічную пагрозу, але і даказаць магчымасць паспяховага развіцця тэрыторый, якім скептыкі праракалі забыццё.

Кароткая гісторыя аварыі

Чарнобыльская атамная электрастанцыя размешчана на тэрыторыі Украіны, усяго за 16 км ад мяжы з Беларуссю. У 80-е гады XX стагоддзі яна была самай магутнай атамнай электрастанцыяй у СССР.

У снежні 1983 г. быў запушчаны ў прамысловую эксплуатацыю чацвёрты энергаблок ЧАЭС. На 25 красавіка 1986 года на ЧАЭС было намечана правядзенне праектных іспытаў адной з сістэм забеспячэння бяспекі на чацвёртым энергаблоку, пасля чаго рэактар планавалася спыніць для правядзення планавых рамонтных работ. З-за дыспетчарскіх абмежаванняў спыненне рэактара некалькі разоў адкладалася, што выклікала пэўныя цяжкасці з кіраваннем магутнасцю рэактара. 26 красавіка адбыўся некантралюемы рост магутнасці, які прывёў да выбухаў і разбурэння значнай часткі рэактарнай устаноўкі.

У выніку аварыі ў атмасферу быў выкінуты практычна ўвесь спектр радыенуклідаў, якія назапасіліся ў рэактары да моманту выбуху, у тым ліку ёду-131 (перыяд паўраспаду 8 дзён), цэзія-134 (перыяд паўраспаду 2 года), цэзія-137 (перыяд паўраспаду 30 гадоў), стронцыя-90 (перыяд паўраспаду 28-29 гадоў). У першыя тыдні пасля аварыі асаблівую небяспеку для людзей уяўляў радыеактыўны ёд, ізатопы якога, паступіўшы ў арганізм, канцэнтруюцца ў шчытападобнай залозе і выклікаюць яе апрамяненне. У доўгатэрміновым плане асноўным дозаўтваральным радыенуклідам на большай частцы чарнобыльскага следу з'явіўся цэзій-137. На тэрыторыю Беларусі прыпала каля 35% яго выпадзенняў.

Радыёнуклідамі было забруджана 23% тэрыторыі краіны. На сёння такія тэрыторыі складаюць усяго 12 працэнтаў. І гэтыя пляцы стала скарачаюцца. У зоне забруджвання апынулася больш за 3600 населеных пунктаў, у якіх жылі 2,2 млн чалавек; 479 населеных пунктаў спынілі існаванне (у Магілёўскай вобласці - 173, у Гомельскай - 306).

Адраджэнне пацярпелых тэрыторый

Цягам чатырох дзесяцігоддзяў Беларусь крок за крокам аднаўляе жыццё на пацярпелых тэрыторыях. Рэспубліка зрабіла складаны шлях ад ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС да пераходу гэтых зямель да ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця.

Пасля аварыі было прынятае рашэнне аб эвакуацыі людзей з тэрыторыі, дзе магутнасць экспазіцыйнай дозы перавышала 25 мР/г (тэрыторыя прыблізна ў радыусе 10 км ад ЧАЭС). З пацярпелых тэрыторый арганізавана былі адселены каля 138 тыс. чалавек, з якіх 75% - жыхары Гомельскай вобласці. Самастойна пакінулі тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання прыкладна 200 тыс. грамадзян. Усе яны былі забяспечаны жылымі памяшканнямі, кампенсацыйнымі выплатамі, дапаможнікамі і льготамі.

Жыхары пакідаюць пацярпелую ад аварыі вёску ў Краснапольскім раёне, 1990 г.

Будаўнікі ўзводзяць пасёлак для перасяленцаў. Дрыбінскі раён, 1991 год. Фота з архіву

Аляксандр Лукашэнка ў час наведвання пасёлка перасяленцаў у вёсцы Свенск Слаўгарадскага раёна, 1996 год. Фота з архіву

У 1988 годзе быў створаны Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік (ПДРЭЗ) — на адселеных тэрыторыях трох раёнаў Гомельскай вобласці, якія найбольш пацярпелі ад аварыі: Брагінскага, Нараўлянскага і Хойніцкага. Яго плошча складае 217 тыс. га. Ён быў утвораны з мэтай ажыццяўлення комплексу мерапрыемстваў па прадухіленні вынасу радыенуклідаў за межы яго тэрыторыі, вывучэння стану прыродных раслінных комплексаў, жывёльнага свету, вядзення радыяцыйна-экалагічнага маніторынгу, правядзення радыебіялагічных даследаванняў.

Рэалізацыя мэтанакіраванай дзяржаўнай палітыкі ў сферы ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС дазволіла вырашыць шэраг найважнейшых задач. Дзяржавай былі зроблены меры па рашэнні радыяцыйна-экалагічных, медыцынскіх, сацыяльна-эканамічных і іншых праблем, звязаных з аварыяй на Чарнобыльскай АЭС. Дзеля гэтага распрацоўваліся дзяржаўныя праграмы.

Аляксандр Лукашэнка гутарыць з жыхарамі вёскі Калінічы Нараўлянскага раёна, 2001 год. Фота з архіву

На гэты момант у Беларусі рэалізавана шэсць такіх праграм. Асноўныя іх мэты - сацыяльная абарона пацярпелага насельніцтва, забеспячэнне радыяцыйнай бяспекі, паскоранае сацыяльна-эканамічнае развіццё і адраджэнне забруджаных радыёнуклідамі тэрыторый. Сёння ў рэспубліцы дзейнічае Дзяржаўная праграма "Інфраструктура бяспекі насельніцтва" на 2026-2030 гады, якая забяспечвае ядзерную і радыяцыйную бяспеку ў краіне.

Усё больш прыкметнымі становяцца перамены ў знешнім абліччы гарадоў, вёсак і ў жыцці людзей на пацярпелых ад чарнобыльскай аварыі тэрыторыях. Паступова радыяцыйнае становішча паляпшаецца. Пералік аб'ектаў, якія адносяцца да зон радыеактыўнага забруджвання, згодна з заканадаўствам, пераглядаецца раз на 5 гадоў і карэкціруецца ў залежнасці ад змянення радыяцыйнага становішча. З 1986 года колькасць населеных пунктаў, размешчаных на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання, скарацілася з 3678 да 2013 года, і пражываюць у іх 922,1 тыс. чалавек. Па папярэдніх разліках, з 1 студзеня 2027 года застанецца 1847 такіх населеных пунктаў з насельніцтвам 364,2 тыс. чалавек.

У сувязі з паляпшэннем радыяцыйнай абстаноўкі прадоўжаны работы па адмене кантрольна-прапускнога рэжыму. Ён устаноўлены ў васьмі раёнах Гомельскай вобласці і пяці раёнах Магілёўскай вобласці. У 2024 годзе былі абноўлены і выдадзены карты адпаведных раёнаў. Іх абнаўленне выконваецца адзін раз у пяць гадоў.

За пасляаварыйны перыяд плошча забруджанай цэзіем-137 і стронцыем-90 тэрыторыі рэспублікі зменшылася амаль у два разы. Вядзецца работа па вяртанні зямель у гаспадарчы абарот. З 1993 года ў сельскую гаспадарку вернута 20,5 тыс. га, у тым ліку ў Гомельскай вобласці - 17,6 тыс. га (за апошнія два гады - 1,5 тыс. га), у Магілёўскай - 2,8 тыс. га, у Брэсцкай - 99 га. На іх устаноўлены строгі радыелагічны кантроль. На пастаяннай аснове арганізавана правядзенне спецыяльных аграхімічных і агратэхнічных ахоўных мерапрыемстваў. З 2023 года прадугледжана магчымасць вяртання радыяцыйна небяспечных зямель у іншае, нясельскагаспадарчае выкарыстанне. Пры гэтым пытанні забеспячэння радыяцыйнай бяспекі застаюцца ключавымі.

Сістэма радыяцыйнага маніторынгу і кантролю ў Беларусі

У Беларусі створана і функцыянуе нацыянальная сістэма маніторынгу навакольнага асяроддзя. Гэта шырокая сетка пунктаў назіранняў і акрэдытаваных лабараторый. Асноўныя аб'екты маніторынгу - атмасфернае паветра, глеба, паверхневыя і падземныя воды. Сістэма радыяцыйнага маніторынгу ўключае 41 пункт па вымярэнні магутнасці гама-выпраменьвання, 25 пунктаў назіранняў за радыеактыўнымі выпадзеннямі з прыземнага пласта атмасферы, 10 пунктаў назіранняў за радыеактыўнымі аэразолямі прыземнага пласта атмасферы. Радыяцыйны маніторынг глебы ажыццяўляецца на 14 ландшафтна-геахімічных палігонах і 38 рэперных пляцоўках.

Супрацоўнікі Гомельскага НДІ радыялогіі за вызначэннем аграхімічнага складу глеб забруджаных радыенуклідамі тэрыторый, 2002 год. Фота з архіву

У рэспубліцы прыняты жорсткія дапушчальныя ўзроўні колькасці радыенуклідаў у прадуктах харчавання. З мэтай забеспячэння выканання гэтага патрабавання эфектыўна дзейнічае сістэма радыяцыйнага кантролю харчовых прадуктаў, харчовай і сельскагаспадарчай сыравіны, што вырабляюцца на забруджанай радыенуклідамі тэрыторыі.

Пільная ўвага надаецца і тэрыторыі ляснога фонду. Кожны год праводзіцца радыяцыйнае абследаванне лясных масіваў у мэтах вызначэння месцаў, дзе збор бярозавага соку, а таксама ягад і грыбоў павінны быць забаронены.

Сацыяльная абарона і аздараўленне пацярпелага насельніцтва

У Беларусі створаны дзяржаўны рэгістр асоб, якія зазналі ўздзеянне радыяцыі ў выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС, іншых радыяцыйных аварый. Асноўны напрамак дзяржаўнай палітыкі ў адносінах да гэтых грамадзян - аказанне сацыяльнай дапамогі, прадастаўленне льгот і кампенсацый.

Адна з важнейшых задач - павышэнне эфектыўнасці і паляпшэнне якасці медыцынскага забеспячэння ўдзельнікаў ліквідацыі наступстваў аварыі, санаторна-курортнага лячэння і аздараўлення пацярпелага насельніцтва, асабліва дзяцей, якія пражываюць на забруджаных тэрыторыях. Асновай сістэмы медабслугоўвання з'яўляецца спецыяльная дыспансерызацыя пацярпелых ад чарнобыльскай аварыі, якая забяспечвае ранняе выяўленне захворванняў і своечасовае лячэнне, рэабілітацыю і правядзенне прафілактычных мерапрыемстваў. Штогод дыспансернае абследаванне праходзяць каля 1,4 млн. грамадзян (у тым ліку прыкладна 250 тыс. дзяцей і падлеткаў). Створана сістэма дзіцячых рэабілітацыйна-аздараўленчых цэнтраў (ДРАЦ). Цяпер дзейнічае 12 ДРАЦ магутнасцю каля 4,4 тыс. ложка-месцаў, што дае магчымасць штогод аздараўліваць прыкладна 85 тыс. дзяцей.

Аляксандр Лукашэнка адкрывае Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр радыяцыйнай медыцыны і экалогіі чалавека ў Гомелі, 2003 год. Фота з архіву

У рэспубліцы адкрыты новыя медыцынскія ўстановы, інстытуты, спецыялізаваныя клінікі і цэнтры. У Гомелі працуе пабудаваны пад патранажам Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнку Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр радыяцыйнай медыцыны і экалогіі чалавека. Адкрыццё цэнтра дазволіла істотна палепшыць медыцынскую дапамогу ў рэгіёнах, якія найбольш пацярпелі ад чарнобыльскай аварыі. Сёння гэта клініка аснашчана абсталяваннем апошняга пакалення і адпавядае высокім стандартам.

Раённыя бальніцы пастаянна аснашчаюцца сучасным медыцынскім абсталяваннем, на базе медустаноў арганізавана ўкараненне сучасных тэхналогій дыягностыкі і лячэння пацярпелых грамадзян. Адным з прыярытэтных аспектаў у справе захавання і ўмацавання здароўя дзяцей, якія жывуць на забруджаных тэрыторыях, з'яўляецца рацыянальнае, збалансаванае харчаванне. Усе навучэнцы агульнаадукацыйных устаноў, размешчаных на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання, забяспечваюцца бясплатным харчаваннем, якое прадастаўляецца па месцы навучання.

Згодна з Дзяржаўнай праграмай па пераадоленню наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС на 2021-2025 гады, больш як 57 працэнтаў выдзеленага фінансавання накіроўвалася на забеспячэнне сацыяльнай абароны, аказанне медыцынскай дапамогі, санаторна-курортнае лячэнне і аздараўленне пацярпелага насельніцтва. Акрамя таго, вялікая ўвага ўдзялялася забеспячэнню радыяцыйнай абароны і адраснаму прымяненню ахоўных мер, а таксама садзейнічанню сацыяльна-эканамічнаму развіццю пацярпелых рэгіёнаў.

Ад рэабілітацыі да ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця

За час існавання суверэннай Беларусі на выкананне мерапрыемстваў па пераадоленні наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС было накіравана каля $20 млрд. у эквіваленце.

Нараўне з адпаведнымі дзяржаўнымі праграмамі ў Беларусі рэалізуецца шэраг міжнародных праектаў. Вялікі ўклад у рэабілітацыю тэрыторый унесла выкананне праграм сумеснай дзейнасці па пераадоленні наступстваў чарнобыльскай катастрофы ў рамках Саюзнай дзяржавы.

Праграмы дазволілі ажыццявіць значныя капітальныя ўкладанні ў будаўніцтва і аснашчэнне медыцынскіх аб'ектаў. Рэалізаваны пілотныя праекты адраснай рэабілітацыі гаспадарак на забруджаных радыенуклідамі тэрыторыях. Прыняты новыя падыходы ў інфармацыйнай рабоце па чарнобыльскай тэматыцы.

Хойнікі, 2024 год. Фота з архіву

За 40-гадовы перыяд Беларусь прайшла шлях ад краіны - рэцыпіента гуманітарнай дапамогі да паўнапраўнага партнёра і краіны-эксперта, якая мае вопыт пераадолення наступстваў маштабнай надзвычайнай сітуацыі тэхнагеннага характару. Беларусь мае ўнікальны навукова-практычны вопыт у медыцыне і экалогіі, гатоўнасці да надзвычайных сітуацый, вытворчасці чыстых прадуктаў, рэкультывацыі зямель, лясоў і вяртанні іх у абарот.

Сёння ў пацярпелых раёнах забяспечана комплекснае вырашэнне праблем абароны насельніцтва, уключаючы газіфікацыю, электрыфікацыю, водазабеспячэнне і добраўпарадкаванне тэрыторый, будаўніцтва жылля для ўрачоў, настаўнікаў, спецыялістаў сельскай і жыллёва-камунальнай гаспадаркі. Газіфікаваны каля 25 тыс. жылых дамоў (кватэр), пракладзена больш як 4 тыс. км газаправодных сетак, прыкладна 2,5 тыс. км водаправодных сетак. Здадзена ў эксплуатацыю больш за 69 тыс. кватэр (дамоў). Рэалізаваны праекты будаўніцтва, рэканструкцыі, капітальнага рамонту аб'ектаў аховы здароўя (звыш 160 аб'ектаў), адукацыі (каля 280 аб'ектаў), сельскагаспадарчага прызначэння (больш за 300 аб'ектаў).

Работы па адраджэнні пацярпелых рэгіёнаў працягваюцца. Ключавым вектарам застаецца пераход ад рэабілітацыі да ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця: стварэння працоўных месцаў, падтрымцы прадпрымальніцтва, стымуляванню дэмаграфічнага росту і інш. Дзяржава робіць усё магчымае, каб жыхары гэтых тэрыторый маглі спакойна працаваць, гадаваць дзяцей і з упэўненасцю глядзець у заўтрашні дзень.

Прэзідэнты Беларусі і Расіі Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін у ходзе тэлефоннай размовы абмеркавалі супрацоўніцтва ў тройцы Беларусь - Расія - КНДР. Аб гэтым БЕЛТА паведамілі ў прэс-службе беларускага лідэра.

• Лукашенко и Путин поговорили по телефону и обменялись поздравлениями с Пасхой 
• Лукашенко подтвердил свое участие в предстоящем параде Победы в Москве

"Прэзідэнты ўдзялілі ўвагу тэме супрацоўніцтва ў тройцы Беларусь - Расія - КНДР. Па выніках афіцыйнага візіту Прэзідэнта Беларусі ў Карэйскую Народна-Дэмакратычную Рэспубліку вызначаны пул перспектыўных напрамкаў супрацоўніцтва. У сённяшняй размове абмяркоўвалася магчымасць рэалізацыі шэрага праектаў у трохбаковым фармаце", - заявілі ў прэс-службе.

Як паведамлялася БЕЛТА, Аляксандр Лукашэнка і Старшыня Дзяржаўных спраў КНДР Кім Чэн Ын 26 сакавіка правялі ў Пхеньяне афіцыйныя перагаворы, заявіўшы аб пачатку новага этапа ў адносінах дзвюх краін. Па выніках перагавораў падпісаны дагавор аб дружбе і супрацоўніцтве паміж Беларуссю і КНДР. Бакі ў цэлым заключылі дзясятак пагадненняў і мемарандумаў па супрацоўніцтве ў канкрэтных сферах.